Endometriose is een aandoening die gelinkt kan worden aan de menstruatie. Tijdens het menstrueren vloeit er niet enkel bloed naar buiten, maar vrijwel altijd loopt er ook een gedeelte van het bloed terug de buikholte in via de eileiders. In medische termen noemt men dit retrograde menstruatie. Dit bloed bevat afgestoten endometriumcellen, welke onderin het bekken terechtkomen en hier voor allerlei medische klachten kan zorgen. Wanneer dit gebeurt spreekt men van endometriose.

In het merendeel van de gevallen dat het bloed terugvloeit richting de buikholte betreft het bloed met dode endometriumcellen. Deze vormen geen gevaar en worden ‘opgeruimd’ door het lichaam. De levende endometriumcellen kunnen zich echter gaan hechten aan het buikvlies of het oppervlak van nabije organen. Hierbij kunt u onder andere denken aan de baarmoeder, eierstokken, eileiders, blaas en de endeldarm. Zodoende vormt zich 'endometriose': problemen en klachten in/nabij de baarmoeder.

 

Endometriose en endometriosehaarden

Men spreekt van endometriose wanneer baarmoederslijmvliescellen zich buiten de baarmoeder hebben genesteld. Plekken waar endometriumcellen zich hebben genesteld worden endometriosehaarden genoemd. Retrograde menstruatie, zoals hierboven omschreven, is in de meeste gevallen de oorzaak van endometriose.

Hoewel de meeste vrouwen regelmatig retrograad menstrueren, komt endometriose maar bij een klein deel voor. Een ernstigere variant van endometriose, Diep Infiltrerende Endometriose (DIE), komt in nóg minder gevallen voor.

 

Verschijnselen endometriose

Endometriose is vaak terug te leiden tot de eerste menstruatie. Het eerste symptoom van endometriose is hevige menstruatiepijn vanaf de eerste menstruatie van uw leven. Dit kan tevens gepaard gaan met hevig bloedverlies.

Wordt deze menstruatiepijn erger en erger naar mate de tijd vordert? Komt hiernaast ook chronische buikpijn om de hoek kijken? Zelfs tijdens pilgebruik? Dan kan er sprake zijn van endometriose. Een ander veel voorkomend verschijnsel zijn doorbraakbloedingen tijdens de pil en hevigere menstruatiepijn wanneer u gestopt bent met de pil (bijv. bij een kinderwens).

Symptomen die veel voorkomen bij endometriose zijn:

  • Darm- en blaasproblemen
  • Vermoeidheid
  • Chronische buikpijn
  • Pijn tijdens het vrijen
  • Menstruatieproblemen
  • Onvruchtbaarheid

 

Onderzoek naar endometriose

Er zijn drie verschillende onderzoeken mogelijk naar endometriose. Als eerste wordt vaak gynaecologisch onderzoek gedaan naar endometriose. Een echo (echoscopisch onderzoek) wordt gemaakt indien aanvullende informatie benodigd, waarna een kijkoperatie eventueel extra informatie geeft. Mochten deze onderzoeken naar endometriose niet voldoende zijn, kunnen er extra onderzoeken plaatsvinden zoals een MRI of CT scan.

1. Gynaecologisch onderzoek

Bij een gynaecologisch onderzoek naar endometriose wordt de baarmoedermond bekeken, gebruikmakende van een speculum (eendenbek). Met dit onderzoek worden soms kleine, paarse plekjes geconstateerd in de schede, achter de baarmoedermond. Deze paarse plekjes zijn edometrioseplekjes die ingroeien in het weefsel tussen de achterwand van de schede en de endeldarm,

Vaginaal toucher (inwendig onderzoek met twee vingers en een hand op de beuk) moet uitsluitsel geven of de eierstokken zijn vergroot. Daarnaast kan het voorkomen dat er knobbeltjes worden gevoeld aan de achterkant van de baarmoeder. Om dit te constateren wordt er rectaal onderzoek gedaan.

Het gynaecologisch onderzoek naar endometriose geeft de meeste informatie wanneer het vlak voor of tijdens de menstruatie wordt uitgevoerd.

2. Echoscopisch onderzoek

Bij een echoscopisch onderzoek naar endometriose wordt gebruik gemaakt van een apparaat dat hoogfrequente geluidsgolven uitzendt. Zodoende wordt een beeld gevormd van de vaginale streek en kunnen misstanden op beeld worden vastgelegd.

Dit onderzoek naar endometriose is het beste uit te voeren via de schede én met een lege blaas. Indien gekozen wordt voor een echo te maken via de buikwand, moet dit gebeuren met een volle blaas.

Het nadeel van echoscopisch onderzoek is dat lichtere vormen van endometriose niet zichtbaar zijn. Zogenaamde chocolade cysten (endometriomen) zijn wel zichtbaar in bijv. de eierstokken.

3. Kijkoperatie

Indien er twijfel bestaat over de diagnose, kan worden besloten een kijkoperatie uit te voeren om de endometriose met zekerheid vast te stellen. Door middel van een kijkoperatie is met zekerheid vast te stellen waar de endometriose zich bevindt en in welke mate/vorm.

Daarnaast kan bij een kijkoperatie een biopt (stukje weefsel) worden afgenomen. Laboratorisch onderzoek zal dan met zekerheid kunnen uitwijzen of het daadwerkelijk endometriose is.

 

Women’s Healthcare Center Amsterdam

Heeft u vragen over endometriose en/of het bijbehorende onderzoek? U kunt ons bereiken via 020 6420 229 of gebruik maken van ons contactformulier.